Khi nghệ thuật xiếc cất tiếng kể chuyện Bác Hồ

(Sóng trẻ) - “Lần đầu tiên tôi đưa hình ảnh Bác Hồ đến người xem sâu rộng đến vậy. Thật cảm xúc khi những ca từ cất lên, khán giả ồ lên với sự trân trọng, với những tràng pháo tay vang dội” - NSND Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam chia sẻ về chương trình xiếc “Sen”.

“Sen” cùng hình tượng Bác Hồ vĩ đại

Tại Rạp Xiếc Trung ương, chương trình nghệ thuật “Sen” hướng tới kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh đã diễn ra từ 16/05 đến 18/05. Không chỉ mang đến màn trình diễn mãn nhãn, “Sen” còn khơi dậy cảm xúc biết ơn, kính trọng tâm hồn cao đẹp - đạo đức sáng ngời của Bác Hồ kính yêu.

Chương trình nghệ thuật “Sen” (Kịch bản và đạo diễn: NSND Tống Toàn Thắng) là sự kết hợp từ nhiều loại hình xiếc. Tác phẩm sử dụng ngôn ngữ xiếc hiện đại, màn hát live đầy cảm xúc… nhằm tái hiện hình ảnh Bác từ người con làng Sen đến vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Bằng chuỗi hoạt cảnh hấp dẫn như: “Từ Làng Sen”, “Những bông hoa trong vườn Bác”... và cuối cùng là “Hồ Chí Minh”, buổi biểu diễn đã gây ấn tượng mạnh đến khán giả.

Lý giải về tên gọi “Sen”, NSND Tống Toàn Thắng tự hào: “Chúng tôi ấp ủ thực hiện chương trình với tên gọi rất mộc mạc nhưng đã làm nổi bật hình tượng vĩ đại của một bậc thánh nhân”. Hoa sen được xem như một biểu tượng tiêu biểu cho nhân cách và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh - người con anh hùng xuất thân từ làng Sen Nam Đàn, Nghệ An. Hoa sen dù mọc lên từ bùn lầy vẫn giữ trọn vẻ đẹp thanh khiết. Người đã sống, kiên cường cống hiến, dành trọn đời vì dân tộc dù trải qua bao gian khổ. Hoa sen và Bác Hồ đã trở thành biểu tượng sâu sắc, không thể tách rời trong tâm hồn người Việt. Noi gương Bác, chúng ta học cách sống thanh cao, bền bỉ và luôn hướng về quê hương, đất nước. 

Thành công của chương trình không chỉ đến từ ý tưởng hay kịch bản được dàn dựng công phu nhằm thể hiện hình tượng vĩ đại của Bác Hồ mà còn nhờ sự phối hợp điêu luyện của dàn nghệ sĩ. Từng cử chỉ, ánh mắt được thể hiện trên sân khấu đều đến từ nỗ lực của những người trình diễn, với mong muốn qua đó làm nổi bật hình tượng sáng ngời của Hồ Chủ tịch. 

Chia sẻ về những khó khăn trong quá trình tập luyện chương trình “Sen”, nghệ sĩ trẻ Khánh Chi (17 tuổi) - cho biết: “Chúng em rất áp lực, không biết liệu mình có thể khắc họa hình ảnh của Người một cách sâu sắc nhất hay không. Dù tần suất dày đặc, gần như dành cả ngày tập luyện chuẩn bị cho chương trình, chúng em vẫn cố gắng hết sức. Và khi những tràng pháo tay của khán giả vang lên, em mới thật sự thở phào. Em cảm thấy rất tự hào khi chúng em đã nỗ lực hết mình để đưa chân dung Bác đến gần hơn với khán giả xiếc”.

Xiếc truyền thống trong hơi thở đương đại

Giá trị lớn nhất của nghệ thuật, của văn hóa là truyền thống. Người nghệ sĩ khi biết khai thác truyền thống một cách sáng tạo, đưa yếu tố ấy vào hơi thở hiện đại cho khán giả ngày nay sẽ có thể duy trì bền vững và phát triển lâu dài di sản của nghệ thuật nói chung và nghệ thuật xiếc nói riêng. Đó không chỉ là tâm niệm của những người đã lên kịch bản, xây dựng ý tưởng cho chương trình mà còn là của cả những nghệ sĩ xiếc trình diễn trên sân khấu. Với cương vị là “thuyền trưởng” xiếc Việt, NSND Tống Toàn Thắng luôn nỗ lực để nghệ thuật đó thấm vào từng con người, hướng tới giá trị văn hóa thời đại cao nhất cho khán giả.

Bên cạnh thể hiện bức chân dung cao đẹp của chủ tịch Hồ Chí Minh bằng ca từ và câu chuyện về Người, “Sen” còn chinh phục khán giả bởi sự kết hợp khéo léo giữa những yếu tố nghệ thuật xiếc truyền thống. Thông qua những khoảnh khắc đu, bay, tung hứng điêu luyện, múa lửa sôi động đến màn giao lưu vui nhộn của chú hề và động vật… chương trình “Sen” trở nên vừa đa ý nghĩa, vừa ấn tượng và thú vị .

Khán giả Nguyễn Thị Sinh (quận Hoàng Mai) cho biết: “Đã mấy chục năm rồi tôi mới quay trở lại Rạp xiếc Trung ương. Phần trình diễn quá mãn nhãn, tôi được sống lại khoảnh khắc khi mình được đi xem xiếc lúc còn mười tám, đôi mươi với những nghệ thuật rất kinh điển. Tôi cũng rất xúc động trước sự đổi mới, phát triển của bộ môn này”. 

Thảo An (21 tuổi) bồi hồi: “Mình được sống trong niềm tự hào, biết ơn khi chứng kiến câu chuyện của Bác qua tác phẩm “Sen”. Và tuyệt vời hơn cả, mình như được trở về tuổi thơ, háo hức trước sự xuất hiện của những chú hề và các loài động vật trên sân khấu.”

Thông qua lối kể truyện hiện đại kết hợp với nghệ thuật truyền thống, xiếc ngày nay không chỉ truyền tải những thông điệp nhân văn mà còn thổi làn gió mới vào các tiết mục kinh điển – những màn trình diễn đã trở thành ký ức đẹp trong lòng khán giả. Chính vì vậy, khi thưởng thức nghệ thuật xiếc, công chúng không chỉ đơn thuần chiêm ngưỡng những tiết mục ấn tượng, mà còn cảm nhận được hơi thở của các giá trị văn hóa truyền thống. Từ đó, góp phần khơi dậy lòng yêu mến, sự trân trọng đối với bản sắc nghệ thuật dân tộc và chiều sâu lịch sử được hun đúc ở bao thế hệ.