Ùn ứ rác thải tại Hà Nội: Người dân và chính quyền đều “than trời”

(Sóng Trẻ) - Sau khi khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn thông báo về việc dừng tiếp nhận rác vào ngày 1/11, tình trạng ùn ứ rác thải đã diễn ra trên nhiều tuyến phố lớn tại Hà Nội gây ảnh hưởng đến hình ảnh Thủ đô và môi trường sống của người dân nơi đây.

Mưa nhiều, nguy cơ tràn nước rác ra ngoài môi trường

Theo chia sẻ của chị Hương sống trên địa bàn quận Cầu Giấy: “Nhiều khi tôi cảm thấy rất bất lực. Vì nhìn đâu cũng thấy rác, có khi ngay cạnh thùng rác mà mọi người còn để túi rác chình ình ra, chỉ một động tác thả vào thùng thôi cũng khó thực hiện”.

Ông Trần Đình Cường - Phó Chủ tịch UBND quận Cầu Giấy cho biết: “Mưa kéo dài, lượng nước chảy ra từ rác không thể xử lý kịp, có nguy cơ xảy ra sự cố môi trường. Nếu tiếp tục nhận rác vào các ô chôn lấp sẽ xảy ra các sự cố chất thải nguy hiểm vỡ bờ bao các hồ lưu chứa nước rác, rò rỉ, tràn nước rác ra môi trường… Đó là lý do bãi rác Nam Sơn phải tạm ngừng tiếp nhận rác tối thiểu 2- 3 ngày.

Mặc dù thành phố đã mở rộng bãi rác Nam Sơn nhưng mà cho đến hiện nay phần mở rộng 80ha hoạt động chưa hiệu quả, là bởi vì chúng ta chưa giải phóng được mặt bằng, nên đã xảy ra sự cố quá tải như hiện nay, ảnh hưởng đến môi trường và đời sống sinh hoạt người dân”.

Tình trạng quá tải rác thải ở Hà Nội, công nghệ xử lý lạc hậu

Theo thống kê của Sở Xây dựng Hà Nội, số rác thải sinh hoạt của người dân thành phố Hà Nội trung bình khoảng hơn 5.000 tấn/ngày. Thời gian qua, bãi rác Nam Sơn tiếp nhận trung bình hơn 4.000 tấn rác/ngày theo hình thức chôn lấp, phát sinh lượng nước rỉ rác khoảng 2.800-3.000m3/ngày (chưa bao gồm lượng nước rác phát sinh do mưa); còn lại bãi rác Xuân Sơn tiếp nhận xử lý khoảng trên 1.000 tấn rác theo hình thức đốt kết hợp chôn lấp.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Thế Công cho biết, hiện nay, Bãi rác Nam Sơn có 4 trạm xử lý nước rác, tuy nhiên chỉ có 2 trạm xử lý của Công ty Minh Đức và Trạm xử lý của Công ty Trí Lâm còn hoạt động, chỉ đảm bảo thực hiện được lượng nước rác phát sinh hàng ngày tại khu xử lý, chưa đảm bảo xử lý hết nước rác phát sinh trong mùa mưa.

Còn lại 2 trạm xử lý của Liên doanh Phú Điền-SFC, Công ty Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội (Urenco) dừng hoạt động nhiều ngày dẫn đến tăng nước rác tồn và không giải phóng được các ô lưu chứa để đổ rác.

Chia sẻ về vấn đề này, PGS. TS Vũ Thanh Ca (Khoa Môi trường, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội), người từng có kinh nghiệm nghiên cứu, xây dựng các mô hình quản lý chất thải rắn đô thị và nông thôn cho biết: “Rác thải sinh hoạt ở Việt Nam là một vấn đề môi trường rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng hơn khi ở các vùng đô thị lớn, đông dân như Hà Nội. Khi thành phố càng có nhiều khu vực dân cư, nhiều người sinh sống thì vấn đề mở rộng mặt bằng vẫn tương đối nan giải, và điều này là một trong những yếu tố gây khó khăn trong việc thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải”.

Cần sớm có biện pháp khắc phục bài toán ùn ứ rác thải

Bãi rác Nam Sơn đã từng trải qua nhiều đợt bị người dân tiến hành chặn xe chở rác tại các cổng ra vào khu liên hợp xử lý rác thải. Sự việc này đã diễn ra trong rất nhiều năm từ năm 2017 (ghi nhận 4 đợt chặn xe) cho đến năm 2020 vẫn tiếp tục diễn ra hai đợt người dân tiếp tục rải chiếu, dựng lều bạt ngăn xe rác. Nguyên nhân cũng bởi chính quyền Thành phố chậm chi trả đền bù giải phóng mặt bằng vùng ảnh hưởng môi trường bán kính 500m của Khu liên hợp xử lý chất thải Sóc Sơn. 

Rác thải và vấn đề ùn ứ rác vẫn luôn là trăn trở suốt bao năm qua của các ngành, các cấp chính quyền từ địa phương tới trung ương. Nỗi lo này càng lớn hơn khi trong khoảng thời gian gần đây, không chỉ bãi rác Nam Sơn, mà bãi rác Xuân Sơn- 2 bãi tập kết rác lớn tại thành phố Hà Nội cũng phải ngừng tiếp nhận rác thải do mưa lớn, khiến khu xử lý rác rơi vào tình trạng quá  tải. Điều này khiến hình ảnh nhiều xe rác tại Hà Nội dựng la liệt trên các hè phố, các con đường  ghi nhận lượt người tham gia giao thông lớn mỗi ngày không chỉ gây thiệt hại về mặt kinh tế mà còn ảnh hưởng tới hình ảnh xanh- sạch- đẹp mà Thủ đô cố gắng gây dựng bao lâu nay.  

Tại các thành phố lớn, đông dân như Hà Nội, lượng rác sinh hoạt có nguy cơ tăng cao từng ngày, vì thế, có rất nhiều giải pháp về lâu dài được đề xuất như khuyến khích sử dụng các công nghệ xử lý tiên tiến hiện đại, đốt rác phát điện hoặc công nghệ thu hồi năng lượng,… nhằm giảm nguy cơ ùn ứ rác thải, đem lại môi trường sống an toàn, lành mạnh cho người dân. 

Ông Trần Đình Cường - Phó Chủ tịch UBND quận Cầu Giấy cho biết: “Thành phố đang chỉ đạo các sở, ngành liên quan, tập trung ưu tiên hàng đầu để tháo gỡ khó khăn cho các chủ đầu tư nhanh chóng hoàn thiện các thủ tục nhằm nổi lửa và khởi công các nhà máy đốt rác phát điện theo cam kết. Trước mắt, trong tháng 5 yêu cầu công ty Urenco tiếp tục đưa vào vận hành nhà máy đốt rác thải công nghiệp phát điện NEDO có công suất 75 tấn ngày/đêm do Nhật Bản tài trợ”. Tuy vậy, vẫn còn nhiều trăn trở về chi phí hoạt động, tính thân thiện, an toàn với môi trường và tính ứng dụng lâu dài của dự án.

Tình trạng ùn ứ rác lại gây ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường và đời sống sinh hoạt của người dân. Các hộ dân sinh sống trên địa bàn Hà Nội đều mong muốn chính quyền địa phương sớm có biện pháp khắc phục, di chuyển rác ra khỏi khu vực dân cư để đảm bảo vệ sinh môi trường, bảo vệ sức khỏe người dân.