Thanh đồng - "Hồn cốt" của các vị thần

(Sóng trẻ) - Với bốn năm hành lễ hầu Thánh, thanh đồng Phạm Trần Hoàng Anh (Phúc Huyền Thanh) nỗ lực lan tỏa giá trị văn hóa hầu đồng – di sản tâm linh của người Việt.

Cơ duyên đến với nhà Thánh

Từ bé Hoàng Anh đã cảm nhận bản thân khác biệt hơn so với người khác. Khi lớn lên, anh thường hay mơ những giấc mơ báo mình có dấu hiệu của người có "căn quả".Hành trình trở thành thanh đồng của anh gặp phải nhiều khó khăn. Ban đầu, khi hay tin con trai là người "được chọn", bố mẹ anh chưa thể chấp nhận ngay vì gia đình không có truyền thống Hầu đồng. Nhưng anh vẫn quyết tâm theo đuổi con đường này, may mắn cơ duyên đã giúp anh tìm được người thầy dẫn dắt giỏi, vì vậy năm 19 tuổi anh chính thức được trình đồng mở phủ.

Theo chia sẻ của thanh đồng Hoàng Anh, thanh đồng hay còn gọi là đồng tử người kết nối giữa âm và dương. Để trở thành một người hầu Thánh chân chính cần phải tu tâm, tu tính, tu linh, tu đồng. Phải thể hiện đức độ, thiện tâm trong thờ phụng với trách nhiệm "cầu đạo cứu dân, phụng Thánh hộ quốc".

Với thanh đồng Hoàng Anh, nhà Thánh là người có công với đất nước, đức độ, tài giỏi, được nhà vua sắc phong, nhân dân công nhân như một vị anh hùng. Khi đại diện nhà Thánh, thanh đồng phải hiểu rõ lịch sử, gốc tích của các vị Thánh để có thể thể hiện được "hồn cốt" của các vị thần. Từ đó, quảng bá giới thiệu tới người xem hiểu sâu sắc về ý nghĩa của từng giá đồng, giúp thế hệ sau luôn biết ơn và nhớ về cội nguồn.

Chỉn chu trước mỗi buổi Hầu đồng

Trước mỗi buổi hầu đồng, cần chuẩn bị chu đáo, cẩn thận. Điều quan trọng nhất là phải thỉnh thánh mời thầy, xin được gia ân bảo hộ để đàn tràng diễn ra suôn sẻ, may mắn. Lúc hầu đồng, tâm hồn của thanh đồng phải trong sạch nhất thì Thánh mới ngự về, bởi vậy thanh đồng luôn phải ăn chay để giữ cái tâm trong. 

Trang phục không thể thiếu trong buổi lễ là khăn chầu, áo ngự. Hoa văn và kiểu dáng sử dụng ở buổi hầu sẽ không theo quy luật nhất định, tùy vào từng màu áo để biểu hiện ra đấy là Thánh nào. Trang phục cùng các phụ kiện mà thanh đồng sử dụng trong giá hầu là yếu tố giúp người xem buổi hầu đồng biết được phần nào chân dung của các Tiên Thánh.

Gìn giữ và phát huy văn hoá Hầu Đồng

Khi được hỏi về kỷ niệm buổi hầu đáng nhớ nhất, anh Hoàng Anh niềm nở chia sẻ: 

"Buổi hầu anh nhớ nhất là buổi hầu "Tạ Tam Niên" (Tạ ba năm). Lúc bấy giờ anh vẫn còn là một tân thanh đồng, gặp nhiều khó khăn, thử thách để thực hiện thành công buổi hầu đồng. Dù đã chuẩn bị chu đáo và đặt rất nhiều tâm huyết nhưng bản thân anh vẫn cảm thấy hồi hộp, lo lắng trước buổi hầu. Trong buổi lễ đó, anh nhận được rất nhiều sự quan tâm từ gia đình, bạn bè vì vậy buổi lễ diễn ra trọn vẹn. Và anh chính thức trở thành thanh đồng, có hiệu là Phúc Huyền Thanh."

Khi trở thành thanh đồng chính thức, cuộc sống của thanh đồng Hoàng Anh có nhiều thay đổi. Ngày trước, anh là một người năng nổ, hoạt bát cũng bởi vì thế anh khó kiểm soát được lời nói. Sau thời gian tu tập, vượt qua nhiều thử thách anh thấy cuộc sống nhẹ nhàng hơn, tính cách cũng thay đổi, anh luôn sống có lề lối, chuẩn mực và anh thầm cảm ơn vì anh đã lựa chọn đúng con đường theo đuổi.

Điều làm thanh đồng Hoàng Anh trăn trở là những biến tướng lạm dụng nét đẹp văn hóa hầu đồng để trục lợi gây hiểu lầm như một hình thức "mê tín dị đoan". Đơn cử là những người có "căn số" không ra hầu nhà Thánh mà tự mở xem bói, tuyên truyền giáo lý mê tín vì lợi ích trước mắt cho bản thân.

Để phát huy và giữ gìn văn hóa hầu đồng, đồng cựu có uy tín không chỉ giúp công chúng hiểu rõ về căn đồng, mà còn phải giúp đồng tân nhìn nhận đúng đắn về tín ngưỡng thờ Mẫu. Để những người tiếp cận không rơi vào vòng xoáy tín ngưỡng "mê tín dị đoan". Bên cạnh đó, giới trẻ khi tìm hiểu về văn hóa hầu đồng cần tìm hiểu, chắt lọc nguồn thông tin đáng tin cậy.