Sinh viên báo chí ‘rèn nghề’ từ môi trường tòa soạn chuyên nghiệp

(Sóng trẻ) - Chủ động cộng tác với các tòa soạn, đài truyền hình, nhiều sinh viên báo chí đang lựa chọn con đường “học nghề trong thực tế”. Qua đó giúp tích lũy kỹ năng và  định hình rõ hơn tư duy, thái độ và bản lĩnh của người làm báo tương lai.

Chủ động bước ra khỏi giảng đường

Xu hướng cộng tác tại các tòa soạn, đài truyền hình từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường của sinh viên báo chí phản ánh sự thay đổi trong tư duy “học nghề”: từ tiếp nhận kiến thức sách vở sang chủ động va chạm thực tế.

Phần lớn sinh viên không bắt đầu từ những vị trí rõ ràng hay ổn định. “Cánh cửa” bước vào tòa soạn thường đến từ kỳ thực tập, những lần thử sức gửi bài cộng tác hoặc qua sự kết nối với các anh chị có kinh nghiệm đi trước. 

Nguyễn Phi Tuấn (Báo ảnh K43, Học viện Báo chí và Tuyên truyền) bắt đầu hành trình từ kỳ kiến tập năm ba tại VietnamPlus, nơi cậu có cơ duyên gặp gỡ và làm quen với nhiều anh chị phóng viên, nhà báo trong quá trình tác nghiệp. 

Từ những lần theo chân học việc ban đầu, Tuấn dần tạo dựng được các cơ hội kết nối nghề nghiệp, cùng tham gia thực hiện các tác phẩm và từng bước hòa mình vào guồng quay thực tế của nghề báo. Hiện tại, Phi Tuấn đang cộng tác cho báo Dân Việt và báo Hànộimới.

Ở giai đoạn đầu, Tuấn chủ yếu tham gia với vai trò học hỏi, được các anh chị hướng dẫn kỹ năng chụp ảnh và tác nghiệp hiện trường; tuy nhiên, nhờ quá trình tích lũy kinh nghiệm một cách bền bỉ, chàng sinh viên trẻ đã dần có thể tự mình thực hiện những “thành phẩm” đầu tay. “Việc chủ động thử sức ở nhiều mảng giúp mình không tự giới hạn trong một vai trò nhất định, mà luôn tìm cách trải nghiệm đa dạng để hiểu nghề một cách toàn diện hơn”, Tuấn chia sẻ.

Còn Hà Lê Anh Tuấn (Báo ảnh K43, Học viện Báo chí và Tuyên truyền) dù không định hướng theo báo chí, nhưng kỳ kiến tập tại Ban Ảnh - Báo Quân đội nhân dân vẫn là một trải nghiệm quý giá, giúp bạn hiểu rõ hơn về công việc làm báo ngoài thực tế, thay vì chỉ qua sách vở.

Những trường hợp như vậy cho thấy, cộng tác không nhất thiết phải là một vị trí lâu dài, mà quan trọng hơn là khả năng học hỏi từ từng cơ hội. Với sinh viên báo chí, mỗi lần được tham gia tác nghiệp, mỗi sản phẩm được đăng tải đều là một bước tiến trong quá trình tích lũy kinh nghiệm.

Rèn kỹ năng và bản lĩnh trong áp lực

Sự khác biệt giữa “học” và “làm” thể hiện rõ nhất ở áp lực. Nếu giảng đường là môi trường an toàn để thử và sai, thì tòa soạn là nơi là nơi đòi hỏi sinh viên phải nghiêm túc hơn trong quá trình tác nghiệp.

“Khó khăn lớn nhất là áp lực tiến độ và yêu cầu xử lý thông tin nhanh trong khi kinh nghiệm còn hạn chế. Có những lúc mình lúng túng, bài bị chỉnh sửa nhiều, nhưng sau đó chủ động hỏi lại anh chị, đọc thêm các bài mẫu và rút kinh nghiệm sau mỗi lần như vậy”, Phi Tuấn bộc bạch về những thử thách bước đầu khi cộng tác tại các tòa soạn báo chí. 

Trong khi đó, Hà Lê Anh Tuấn nhấn mạnh yêu cầu về tốc độ và độ chính xác trong tác nghiệp. “Qua nhiều lần làm tin tại các sự kiện, mình rút ra rằng cần chủ động tìm hiểu và đọc kỹ thông cáo báo chí trước, để khi vào sự kiện có thể tập trung ghi lại những khoảnh khắc quan trọng, đặc biệt là hình ảnh của các khách mời hoặc những điểm nhấn đáng chú ý”, Tuấn cho biết. Bên cạnh đó, kỹ năng phối hợp với đồng nghiệp cũng dần được cải thiện - một yếu tố không thể thiếu trong môi trường báo chí chuyên nghiệp.

Nhìn từ những trải nghiệm cụ thể, có thể thấy các cơ quan báo chí  không chỉ là nơi thực hành , mà còn là “môi trường đào tạo” đặc biệt. Ở đó, sinh viên học cách làm nghề bằng chính trải nghiệm và cả những áp lực mà họ phải vượt qua, góp phần hình thành cho sinh viên bản lĩnh nghề nghiệp một cách vững vàng hơn.