Lợi dụng danh tiếng lãnh đạo để trục lợi: Trò ‘phông bạt’ nguy hiểm trên mạng xã hội

(Sóng trẻ) - Trên mạng xã hội, những bộ ấm chén in tên các lãnh đạo cao cấp kèm chữ “tặng” đang được rao bán với lý do “in thừa” nên thanh lý. Không ít người mua về, rồi đăng lên mạng khoe “món quà đặc biệt”, tự nhận mình có “mối quan hệ” với người tặng là lãnh đạo cấp cao chỉ để đánh bóng hình ảnh cá nhân. Theo các chuyên gia, hành vi sản xuất, buôn bán hoặc sử dụng sản phẩm có nội dung giả mạo cơ quan, tổ chức Nhà nước có thể bị xử lý hình sự.

Từ “chiêu trò câu view” đến hành vi vi phạm pháp luật

Theo ghi nhận của phóng viên, những bộ ấm chén in tên lãnh đạo hoặc cơ quan Nhà nước đang được rao bán tràn lan trên mạng xã hội. Chỉ cần vài thao tác tìm kiếm với từ khóa “quà tặng cơ quan Nhà nước” hay “ấm chén in tên lãnh đạo”, hàng loạt kết quả hiện ra, từ các trang Facebook, Zalo đến sàn thương mại điện tử. Người mua chỉ việc nhắn tin đặt hàng, vài ngày sau sản phẩm sẽ được giao tận nơi, thậm chí được tùy chọn “tên người tặng” theo yêu cầu.

Những người bán thường lập nhiều tài khoản ảo để quảng cáo và né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng. Lời mời gọi được soạn sẵn, đánh trúng tâm lý hiếu kỳ và sĩ diện của người tiêu dùng: “Còn dư vài bộ quà tặng của cơ quan Nhà nước, thanh lý giá rẻ”, “Quà tặng lãnh đạo cấp cao – số lượng có hạn, ai nhanh tay thì còn”. Chính những dòng quảng cáo này khiến không ít người tin rằng đây là hàng thật “lọt ra” từ nội bộ, tạo cảm giác “đặc quyền” khi sở hữu.

Tiếp cận một tài khoản Facebook có tên N.T.L, được cho là người bán tại phường Xuân Phương (Hà Nội), phóng viên được giới thiệu hàng loạt mẫu ấm chén, ly sứ, bút ký, đĩa lưu niệm… in dòng chữ “... kính tặng”. Người này tiết lộ: “Bộ bình thường chỉ hơn 200 nghìn, chứ có thêm chữ ‘tặng’ của lãnh đạo là giá phải lên cả triệu đồng, có khi cháy cả hàng”.

Không chỉ nâng giá nhờ “danh tiếng giả”, người bán còn thừa nhận đây là “hàng nhạy cảm” nên không dám bày bán công khai. “Mình đăng ít thôi, khéo léo ghi là in dư vài bộ, giờ thanh lý rẻ. Chứ treo biển bán ở cửa hàng là bị phạt liền. Hàng này phải giao kín, gửi xe khách hoặc ship tận nơi mới an toàn”, người này nói.

Theo tìm hiểu, ngoài ấm chén, các sản phẩm như bút ký, đồng hồ, kỷ niệm chương in tên cơ quan Nhà nước hoặc lãnh đạo cấp cao cũng đang được rao bán công khai. Thậm chí, có nơi còn nhận “in theo yêu cầu”, miễn là khách gửi tên và logo muốn khắc. Những món đồ này được nhiều người mua không phải vì giá trị sử dụng, mà vì “oai” khi có món quà “từ lãnh đạo”, để trưng bày, khoe mẽ, hoặc làm công cụ đánh bóng tên tuổi trên mạng xã hội.

Nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự từ hành vi tưởng như “vô hại”

Việc tự nhận “được tặng quà từ lãnh đạo” tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tới hình ảnh, uy tín của các cơ quan Nhà nước và chính các vị lãnh đạo bị mạo danh. Trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, mỗi bài đăng, mỗi dòng trạng thái đều có thể lan truyền nhanh chóng. Một lời “khoe” tưởng nhỏ cũng đủ khiến dư luận hiểu lầm, đồng thời tiếp tay cho những kẻ trục lợi bằng chiêu “in thừa - thanh lý”.

Hành vi mạo danh danh tiếng lãnh đạo Nhà nước, dù dưới hình thức nào đều phải trả giá bằng pháp luật. Luật sư Nguyễn Thanh Phương (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) nhận định đây không còn là những hành động “đùa vui” hay “tự phát” trên mạng xã hội, mà là một hình thức lợi dụng danh tiếng lãnh đạo Nhà nước để trục lợi. 

Luật sư Phương khẳng định: “Hành vi in, sử dụng tên cơ quan Nhà nước hoặc tên lãnh đạo cấp cao lên sản phẩm mà không được phép là vi phạm pháp luật. Tổ chức, cá nhân thực hiện việc này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 31 Nghị định 119/2017/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 126/2021/NĐ-CP). Nếu có yếu tố gian dối, gây ảnh hưởng đến uy tín cơ quan, hoặc dùng để kinh doanh trục lợi, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 192 Bộ luật Hình sự tội sản xuất, buôn bán hàng giả”. Ngoài ra, nếu người sử dụng sản phẩm này nhằm tạo dựng uy tín giả, lừa dối khách hàng hoặc kêu gọi đầu tư, hành vi đó có thể cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.