Giải mã hiện tượng Multi-jobbing của giới trẻ hiện nay

(Sóng trẻ) - Làm nhiều nghề cùng lúc dần trở nên phổ biến với giới trẻ. Liệu đây là sự chủ động để phát triển hay áp lực tài chính khiến Gen Z phải đa nhiệm?

Xu hướng đa nghề trở thành “mốt”

Gen Z không còn bị bó buộc bởi quan niệm “một công việc ổn định suốt đời” như các thế hệ trước. Họ sẵn sàng thử sức ở nhiều lĩnh vực để mở rộng cơ hội và kỹ năng. Theo báo cáo của McKinsey năm 2023, hơn 50% người trẻ dưới 30 tuổi tại Việt Nam có ít nhất hai nguồn thu nhập khác nhau. Các ngành nghề phổ biến trong mô hình “đa nghề” (multi-jobbing) bao gồm freelancer (thiết kế, viết lách, marketing), kinh doanh cá nhân, dạy học online, sáng tạo nội dung và làm việc tại các startup.

Động lực thúc đẩy xu hướng này chia thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất chủ động tận dụng thời gian linh hoạt để phát triển đam mê, kiếm thêm thu nhập đầu tư vào sở thích như du lịch, học kỹ năng mới hay chỉ đơn giản là thoát khỏi công việc nhàm chán.

Lê Vân Anh (24 tuổi, Hà Nội), một nhân viên kế toán kiêm nhà sáng tạo nội dung, chia sẻ: “Việc làm sáng tạo nội dung giúp mình học hỏi nhiều kỹ năng mới và có thêm thu nhập để đi đây đi đó và chi trả cho các sở thích cá nhân”.

Cô cho biết một ngày của mình thường bắt đầu từ 8 giờ sáng với công việc chính - kế toán, sau đó dành buổi tối để sản xuất nội dung và và quản lý các dự án cá nhân. Hiện tại, Vân Anh đang sở hữu một kênh Youtube chia sẻ kiến thức về làm đẹp.

Ngược lại, nhóm thứ hai bị động rơi vào vòng xoáy đa nghề vì áp lực tài chính. Điều khiến họ phải làm thêm để duy trì thu nhập là mức lương chính không đủ chi trả chi phí sinh hoạt, môi trường làm việc không ổn định, hoặc chưa tìm được công việc toàn thời gian phù hợp.

Lưu Minh Quân (29 tuổi, Hà Nội), một nhân viên văn phòng kiêm nhân viên giao, tâm sự: “Lương chính của mình chỉ đủ trả tiền nhà ở Hà Nội, nên mình buộc phải làm thêm. Công việc giao hàng tuy vất vả, thường phải chạy xe vào giờ cao điểm nhưng giúp mình có thêm khoản thu nhập để trang trải các chi phí khác như ăn uống, sinh hoạt hàng ngày”.

Khi cánh cửa cơ hội cũng là lối vào ngõ cụt kiệt sức

Làm nhiều nghề có thể giúp người trẻ tự do tài chính từ sớm, không phụ thuộc vào một nguồn thu nhập duy nhất, giảm rủi ro mất việc. Tuy nhiên, multi-jobbing cũng tiềm ẩn không ít mặt trái đáng lo ngại. Khi phải gánh vác nhiều công việc cùng lúc, người trẻ dễ rơi vào trạng thái quá tải. Điều này có thể dẫn đến mất cân bằng cuộc sống, kiệt sức và ảnh hưởng đến chất lượng công việc.

Chuyên viên nhân sự tại Cao Gia Media, Vũ Quỳnh Anh (27 tuổi, Hà Nội) nhận định: “Xu hướng đa nghề phản ánh sự năng động của Gen Z, nhưng cũng cho thấy thị trường lao động đang thiếu ổn định. Đây có thể trở thành mô hình bền vững nếu người trẻ biết quản lý thời gian, tuy nhiên, họ cũng dễ rơi vào trạng thái kiệt quệ cả sức khoẻ tinh thần và thể chất”.

Thế hệ trước nhìn nhận xu hướng này với nhiều lo ngại. Ông Hoàng Minh Hiền (58 tuổi, Phú Thọ), cựu chuyên viên hành chính - nhân sự Công ty Cổ phần Quản lý và Sửa chữa đường bộ Vĩnh Phúc, cho biết: “Thời chúng tôi cũng làm nhiều việc, nhưng chủ yếu vì kinh tế khó khăn. Tôi lo làm nhiều nghề cùng lúc có thể khiến các cháu thiếu tập trung, không tạo được sự ổn định lâu dài trong sự nghiệp”. Ông khuyên người trẻ nên cân nhắc kỹ, lựa chọn công việc phù hợp với sức khỏe và định hướng dài hạn để tránh những hệ lụy không đáng có.

Xu hướng đa nghề ở giới trẻ là cơ hội để phát triển bản thân, gia tăng thu nhập, nhưng cũng tiềm ẩn thách thức nếu không biết cân bằng. Dù chủ động hay bị động, mỗi người cần tìm mô hình làm việc phù hợp để đảm bảo cả tài chính và chất lượng cuộc sống lâu dài.​