Đưa hơi thở đương đại vào hát Xẩm

(Sóng trẻ) - Hát Xẩm - loại hình nghệ thuật dân gian từng gắn với những gánh hát rong nơi phố chợ đang dần tìm lại chỗ đứng trong dòng chảy sôi động của mạng xã hội. Không còn chỉ xuất hiện trong các không gian biểu diễn truyền thống, hát Xẩm nay được nhiều người trẻ lan tỏa theo cách riêng. 

Đưa “hồn xưa” trở lại cùng hơi thở mới

Từng gắn với hình ảnh những người nghệ nhân khiếm thị rong ruổi nơi chợ quê, hát Xẩm đã có lúc tưởng chừng mai một. Thế nhưng hôm nay, loại hình nghệ thuật dân gian này đang dần trở lại giữa nhịp sống hiện đại, đến gần hơn với giới trẻ qua những cách thể hiện mới. 

Nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa - truyền nhân của “báu vật nhân văn sống” cố nghệ nhân Hà Thị Cầu cho rằng, sức sống của hát Xẩm nằm ở sự gần gũi, mộc mạc và khả năng phản ánh trực diện đời sống xã hội.

“Cái gây tượng cho khán giả của nghệ thuật này là sự gần gũi, dễ nghe, dễ hiểu ngay từ lần đầu tiếp cận. Chúng tôi đã đưa vào xẩm những lời thơ mới, hơi thở đương đại và cả các vấn đề thời sự để loại hình nghệ thuật này đến gần hơn với công chúng hôm nay”, nữ nghệ sĩ chia sẻ.

Theo nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa, để hát Xẩm tiếp tục tồn tại và đến gần hơn với công chúng, loại hình nghệ thuật này cần có sự đổi mới phù hợp với từng giai đoạn của đời sống xã hội. Không chỉ đổi mới nội dung, nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa cùng nhóm Xẩm Hà Thành đã đưa những lời thơ mới, hơi thở thời đại và câu chuyện thời sự để loại hình nghệ thuật này gần hơn với người trẻ. Nhóm cũng thử nghiệm kết hợp với âm nhạc hiện đại nhằm tạo thêm sự mới mẻ cho khán giả.

“Những yếu tố âm nhạc hiện đại chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ, để tôn lên vẻ đẹp vốn có của hát Xẩm chứ không làm mất đi bản sắc dân gian. Các bạn trẻ hôm nay có khả năng tiếp cận công nghệ và xu hướng rất nhanh, vì vậy nếu biết kết hợp tinh thần hiện đại với giá trị truyền thống một cách hài hòa, hát Xẩm sẽ có thêm sức sống mới và tạo được dấu ấn trong đời sống đương đại”, nữ nghệ sĩ chia sẻ.

Người trẻ và hành trình giữ Xẩm

Trái với suy nghĩ rằng giới trẻ đang quay lưng với nghệ thuật truyền thống, nhiều nghệ sĩ cho rằng khoảng cách giữa người trẻ và nghệ thuật dân gian thực tế không quá xa. Điều còn thiếu đôi khi chỉ là một cách tiếp cận phù hợp hơn với đời sống hiện đại.

Hiện nay, nhiều câu lạc bộ hát Xẩm đã xuất hiện tại các tỉnh, thành phố lớn. Bên cạnh đó, các chương trình truyền hình, gameshow hay sân khấu giải trí cũng bắt đầu đưa những làn điệu Xẩm đến gần hơn với công chúng.

Bạn Nguyễn Minh Anh (21 tuổi, Hà Nội) chia sẻ: “Em từng nghĩ hát Xẩm sẽ khó nghe và khá xa lạ với người trẻ. Nhưng khi xem những phiên bản được làm mới trên mạng xã hội, em thấy rất cuốn hút. Em nghĩ nếu nghệ thuật truyền thống được kể bằng cách gần gũi hơn thì người trẻ sẽ dễ đón nhận hơn”.

Bên cạnh sân khấu truyền thống, việc đưa hát Xẩm lên nền tảng số không chỉ giúp quảng bá mà còn góp phần đưa loại hình nghệ thuật này trở lại đời sống hôm nay. Sự nhạy bén với công nghệ, tư duy hiện đại cùng khả năng sáng tạo nội dung của giới trẻ được xem là cơ hội để hát Xẩm tiếp tục lan tỏa trong đời sống đương đại.