Cô giáo lịch sử và hành trình 7 năm là chuyên gia giáo dục sáng tạo của Microsoft

(Sóng trẻ) - Trên bục giảng của Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm (TP.Đà Nẵng), giọng nói nhẹ nhàng của cô Phạm Thị Ái Vân vang lên trong tiết học chuyên Sử. Đằng sau người giáo viên nhỏ nhắn ấy là hành trình bền bỉ hơn hai mươi năm gắn bó với nghề, đặc biệt là 7 năm liên tiếp được Microsoft công nhận là chuyên gia giáo dục sáng tạo (Microsoft Innovative Educator Expert - MIEE).

Từ cuộc thi e-Learning đến hành trình MIEE

Mùa hè năm 2017, khi học trò tất bật ôn thi tốt nghiệp, cô Ái Vân cũng đang miệt mài tìm kiếm cách làm mới bài giảng. Lúc ấy, cô tham dự vòng chung khảo cấp quốc gia cuộc thi “Thiết kế bài giảng e-Learning”. Chính ở đó, cô giáo chuyên sử lần đầu nghe đến cộng đồng giáo viên sáng tạo của Microsoft.

“Lúc đầu tôi chỉ tò mò muốn xem thử họ học như thế nào, nhưng càng tìm hiểu càng thấy hấp dẫn. Hóa ra công nghệ có thể giúp người thầy làm được nhiều điều hơn mình tưởng”, cô Vân kể.

Từ đó, hành trình học tập tại Microsoft Educator Center (MEC) của cô bắt đầu. Nhưng là giáo viên ở một tỉnh lẻ, mọi thứ không hề dễ dàng. Các khóa học trực tuyến hoàn toàn bằng tiếng Anh, việc tìm người chia sẻ kinh nghiệm gần như không có. Cô chọn cách tự học, tự thử, tự sai và tự sửa, kiên trì từng bước.

Cô hồi tưởng, có những đêm thức đến 2-3 giờ sáng chỉ để hoàn thành một mô-đun học hay thử nghiệm phần mềm mới. “Khó khăn nhất chính là vượt qua bản thân, rằng nỗi sợ cái mới, sợ không theo kịp công nghệ. Nhưng nếu người thầy dừng lại, học trò sẽ đi nhanh hơn mình mất rồi, mình biết dạy ai”.

Và chính tinh thần đó đã đưa cô trở thành chuyên gia giáo dục sáng tạo của Microsoft suốt 7 năm liền, một trong số ít giáo viên Đà Nẵng đạt được danh hiệu này.

Dạy học bằng sáng tạo, truyền cảm hứng từ công nghệ

Công nghệ, với cô Ái Vân, không phải là mục tiêu mà là phương tiện để dạy học hiệu quả hơn. Cô thường xuyên ứng dụng PowerPoint tương tác, Sway, Teams, Forms, Flip, hay OneNote để thiết kế tiết học sinh động, trực quan. Các mốc lịch sử, nhân vật, sự kiện trở nên gần gũi thông qua hình ảnh, video, trò chơi trắc nghiệm hoặc hoạt động nhóm.

“Ứng dụng công nghệ giúp giáo viên tiết kiệm thời gian, có thể tái sử dụng bài giảng, nhưng điều quan trọng nhất là học sinh hứng thú hơn, chủ động hơn với lịch sử”, cô Vân nói.

Nhờ sự đổi mới ấy, nhiều học sinh của cô không chỉ yêu thích môn Sử, mà còn phát triển kỹ năng mềm, tư duy phản biện, khả năng làm việc nhóm. Cựu học sinh Lê Nguyễn Ngọc Hiệp chia sẻ: “Trước kia em rất nhút nhát, ngại nói trước đám đông. Nhờ cô Vân, em tự tin hơn, biết cách thuyết trình, làm việc nhóm và phát huy năng lực cá nhân. Cô luôn khích lệ tụi em sáng tạo, học qua làm chứ không chỉ ghi nhớ.”

Một học trò khác, Nguyễn Ánh Mai Lâm, nhớ mãi những giờ học đầy cảm hứng, kể: “Cô luôn lồng ghép thuyết trình, trao đổi quan điểm và hướng dẫn tụi em phản biện. Khi tham gia các cuộc thi nghiên cứu, cô đồng hành từ khâu ý tưởng, góp ý kịch bản, đến chỉnh sửa từng video. Cô vừa là người dạy, vừa là người truyền cảm hứng thầm lặng cho chúng em”.

Không chỉ giảng dạy cho học sinh, cô Vân còn là người hướng dẫn, tập huấn cho nhiều đồng nghiệp trong và ngoài tỉnh. Các buổi chia sẻ của cô luôn thu hút bởi sự gần gũi, thực tế, nhiều ví dụ dễ áp dụng. “Tôi muốn lan tỏa tinh thần “học suốt đời” và niềm tin rằng công nghệ không xa lạ, nó là người bạn đồng hành của giáo viên thời 4.0”, cô Vân bộc bạch.

Hiện đại nhưng không lãng quên cội nguồn

Giữa thời đại số, khi công nghệ đang dần chiếm lĩnh các lớp học, cô Vân vẫn luôn giữ cho mình một nguyên tắc: hiện đại nhưng phải giữ được hồn cốt của môn Sử.

“Công nghệ có thể làm cho bài học hấp dẫn hơn, nhưng lịch sử cần được kể bằng sự trung thực và tôn trọng sự thật. Tôi vẫn ưu tiên tư liệu gốc, hình ảnh thật, nhân vật thật, tránh lạm dụng hoạt hình hóa khiến học trò hiểu sai bản chất sự kiện”, cô Vân đầy tâm huyết nói.

Với cô, mỗi công cụ dạy học, dù là Microsoft Teams hay phần mềm AI mới nhất, cũng chỉ là “chiếc cầu nối” giúp học sinh chạm gần hơn với tri thức lịch sử. Cô hướng dẫn các em biết kiểm chứng nguồn tin, so sánh tư liệu, phát triển tư duy lịch sử độc lập.

Những năm gần đây, cô tích cực tham gia các khóa học ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, trong đó có dự án “Ứng dụng công cụ AI trong dạy và học năm 2025” của Đại học RMIT. Cô kỳ vọng AI sẽ giúp cá nhân hóa việc học, hỗ trợ giáo viên thiết kế bài giảng phù hợp với từng học sinh, nhưng cũng luôn nhấn mạnh: “Không có công nghệ nào thay thế được vai trò của người thầy”.

Trên hành trình giảng dạy và không ngừng đổi mới sáng tạo ấy, cô Ái Vân không chỉ dừng lại ở MIE mà còn làm quen với các nền tảng như Kahoot!, Quizlet, Canva for Education, Prezi, Edmodo… Tất cả đều được cô khai thác để phục vụ cho một mục tiêu duy nhất là truyền cảm hứng yêu sử, học sử bằng niềm say mê và sự sáng tạo.

Suốt hơn 20 năm gắn bó với nghề giáo, cô Phạm Thị Ái Vân đã khẳng định mình bằng bảng thành tích đáng nể: nhiều năm Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở và cấp tỉnh, Giải thưởng Phan Châu Trinh, Giải thưởng Võ Chí Công, Giải Nhất giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, Giải Nhất thiết kế bài giảng e-Learning năm 2022, cùng hàng loạt giải thưởng cấp quốc gia và bằng khen của Bộ GD&ĐT.

Phó Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm,ư Phan Văn Lĩnh nhận xét: “Cô Ái Vân là giáo viên năng động, sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả vào giảng dạy. Cô không chỉ dạy học trò giỏi mà còn truyền cảm hứng đổi mới cho nhiều giáo viên khác”.

Những giờ học của cô, dù trực tuyến hay trực tiếp, vẫn luôn tràn đầy năng lượng và tình yêu nghề. Trong mắt đồng nghiệp và học trò, cô là “người gieo hạt sáng tạo”, lặng lẽ vun trồng niềm tin và tri thức cho những “mầm xanh”.

Giữa dòng chảy công nghệ không ngừng biến đổi, cô vẫn giữ vững một niềm tin giản dị rằng: “Công nghệ có thể thay đổi cách chúng ta dạy, nhưng chỉ có tình yêu nghề và lòng tin ở học trò mới giữ được ý nghĩa của việc làm thầy”.