Áp lực "view" và chuẩn mực nghề báo: Giữ chất lượng giữa cuộc đua lượt đọc

(Sóng trẻ) - Trong kỷ nguyên số, “view” – lượt đọc, lượt xem đang trở thành thước đo phổ biến của thành công trong nghề báo. Nhưng đằng sau những con số tưởng chừng vô tri ấy là sức ép vô hình khiến không ít người làm báo phải đối diện với câu hỏi: Làm sao để vừa có lượt đọc, vừa giữ được chuẩn mực nghề nghiệp?

“View không cao do bài chưa hay”

Chỉ với vài cú nhấp chuột, một bài báo có thể đạt hàng trăm nghìn lượt xem. “View” giờ đây không chỉ là con số thống kê mà còn là tiêu chí đánh giá hiệu quả công việc, thậm chí ảnh hưởng đến thu nhập, hợp đồng và cơ hội thăng tiến của phóng viên.

Chính vì thế, trong nhiều tòa soạn, việc “chạy view” trở thành áp lực thường trực. Phóng viên bị giao chỉ tiêu về lượt đọc, buộc phải săn tin “hot”, khai thác đề tài giật gân, đời tư nghệ sĩ hoặc các vụ việc gây sốc. Những tiêu đề mang tính câu kéo, giật gân, nửa thật nửa giả xuất hiện ngày càng nhiều khiến giá trị cốt lõi của báo chí dần bị phai nhạt.

Mặt khác, sự cạnh tranh giữa các cơ quan báo chí trong môi trường truyền thông số ngày càng gay gắt. Báo điện tử phải chạy đua tốc độ, đăng nhanh hơn, thu hút hơn để giữ độc giả. Cùng lúc, doanh thu quảng cáo lại phụ thuộc vào lượt truy cập, buộc nhiều tòa soạn đặt nặng yếu tố “view” hơn là chiều sâu nội dung bởi nếu bài không ai đọc thì rất khó chứng minh giá trị thương mại của tòa soạn. Các thuật toán trên mạng xã hội cũng vô tình “ưu tiên” những bài giật gân, khiến nội dung nghiêm túc khó tiếp cận được đông đảo độc giả.

“Áp lực view là điều có thật. Chỉ sau vài tiếng đăng bài, chúng tôi đã phải cập nhật lượt đọc để báo cáo. Nếu bài không đạt chỉ tiêu, ban biên tập sẽ nhắc nhở. Điều đó khiến phóng viên phải vừa chạy đua tốc độ, vừa nghĩ cách khiến bài viết đặc sắc hơn, đôi khi phải ‘nêm thêm gia vị’ cho câu chữ, vì có lẽ nếu view không cao là do bài chưa hay, tít chưa đủ hấp dẫn,” chị Như Quỳnh, phóng viên tờ Next Sports chia sẻ.

Hệ quả là không ít tác phẩm báo chí chỉ còn mang tính giải trí, thiếu kiểm chứng hoặc mất đi giá trị định hướng. Nhiều nhà báo trẻ rơi vào mâu thuẫn giữa lý tưởng nghề nghiệp và thực tế “cơm áo gạo tiền”, giữa khát vọng cống hiến và áp lực chỉ tiêu.

Giữ chuẩn mực giữa dòng xoáy lượt đọc
Dù vậy, giữa cuộc đua khốc liệt ấy, vẫn có những người làm báo chọn cách đi khác tuy chậm nhưng vững vàng hơn. Họ theo đuổi những tuyến bài điều tra, phản ánh xã hội có chiều sâu, tập trung vào “báo chí giải pháp” hay “báo chí kiến tạo” hướng tới giá trị nhân văn thay vì giật gân câu khách.

Nhiều tòa soạn hiện nay cũng đang nỗ lực thay đổi cách đánh giá nội dung. Thay vì chỉ đếm “view”, họ chú trọng hơn vào mức độ lan tỏa tích cực, phản hồi chất lượng từ độc giả hay tác động xã hội của bài báo. 

Với nhiều phóng viên trẻ, “view” vẫn là một phần tất yếu của nghề nhưng không phải là tất cả. Bởi giá trị thực sự của người làm báo không nằm ở số lượt xem, mà ở niềm tin công chúng dành cho ngòi bút. “Bài viết của tôi chưa bao giờ đạt “triệu view” nhưng khi có độc giả nhắn rằng “Bài của chị khiến em thay đổi cách nhìn”, tôi biết mình đã làm đúng,” chị Như Quỳnh chia sẻ thêm.

Trong thời đại mà tốc độ và thuật toán chi phối thói quen đọc tin, việc giữ được “la bàn nghề nghiệp” trở thành thử thách lớn của mỗi nhà báo. “View” có thể mang lại danh tiếng trong phút chốc, nhưng chỉ có chất lượng và chuẩn mực nghề nghiệp mới giúp báo chí tồn tại bền vững.

Dưới góc nhìn của người đào tạo nghề, Th.S Đinh Ngọc Sơn (Nguyên Phó Trưởng khoa Phát thanh – Truyền hình, Học viện Báo chí và Tuyên truyền)  nhấn mạnh ranh giới giữa nội dung hấp dẫn và giật gân là điều mỗi nhà báo phải tự ý thức rõ. Khi lựa chọn một từ hay một hình ảnh, họ cần cân nhắc trách nhiệm nghề nghiệp để thông tin vừa thu hút, vừa giữ được sự đúng mực và nhân văn.

Th.S Đinh Ngọc Sơn cho biết “Người làm báo luôn phải tuân thủ hai giới hạn cơ bản là đạo đức nghề nghiệp và luật pháp. Nếu biết sai mà vẫn cố tình đăng tải, đó không còn là lỗi nghề mà là hành vi vi phạm pháp luật. Luật pháp về quản lý thông tin trên mạng xã hội cũng đang ngày càng hoàn thiện, và người làm báo dù ở môi trường nào cũng không thể vượt qua những ranh giới của đạo đức và pháp luật” 

Theo ông, các tòa soạn cần cân bằng giữa giá trị nội dung và khả năng tiếp cận, không đánh đổi uy tín lấy lượt xem ngắn hạn. Bởi lẽ, khi người làm báo dám đặt giá trị xã hội lên trên con số, những lượt đọc sẽ không còn là áp lực, mà trở thành phần thưởng xứng đáng cho sự trung thực và tâm huyết với nghề.